آب وهوا و وضعیت اقلیمی شهر:
آب وهوای شهر کمشجه مانند دیگر نقاط اصفهان دارای تابستانهای گرم وخشک وزمستانهای سردوخشک می باشد.
شهر به صورت دشت نسبتا همواری است که به جز چند رشته کوه منفرد و کم ارتفاع محلی عوارض دیگری درآن به چشم نمی خورد.شیب اصلی منطقه از سمت شمال به جنوب وشیب فرعی از غرب به شرق ادامه دارد.

منابع آب کشاورزی:
منابع آب کشاورزی آن در گذشته توسط هشت رشته قنات و هم اکنون توسط چندین حلقه چاه عمیق و همچنین کانال جدید الاحداث پل تامین می گردد.آب شرب این شهر نیز از شهر اصفهان تامین می گردد.

موقعیت جغرافیایی:
این شهر دارای طول جغرافیایی 51درجه و45 دقیقه و15 ثانیه وعرض جغرافیایی32 درجه 54 دقیقه و 20 ثانیه می باشد.ارتفاع آن نسبت به سطح دریا وآبهای آزاد1555متر می باشد.
شهردر فاصله 6 کیلومتری شهر حبیب آباد،17 کیلومتری مرکز بخش(دولت آباد) ،35 کیلومتری مرکزشهرستان(شاهین شهر) و25 کیلومتری مرکزاستان واقع شده وبه جهت قرار گرفتن برسر راه ارتباطی اصفهان-اردستان از موقعیت ممتازی برخوردار است.
وجه تسميه:
درباره وجه تسميه ونامگذاری شهر مطالب گوناگونی نقل شده بنا به گفته بعضی از محققین،کمشجه از واژه(کوم+شه+چه)تصغیر شکل گرفته که معنی نخجیر گاه وشکارگاه می دهد. از طرف دیگر نام كمشچه همان قنات كوچك يا قمشه كوچك است.نام اوليه آن قمشه يعني اقامتگاه شاهان وشكارگاه بوده است. كلمه قم بعدا تحت تاثير زبان فارسي به كلمه كم تغيير و قمشچه به كمشچه تغيير يافت.
بنا به گفته بعضی از محققین،کمشجه از ترکیب “کومی شوئه” یعنی اینکه چه کسی می رود بوجود آمده است که این نشان از عدم انسجام ایشان درکارهایشان دارد به طوری که بنا بر یک حکایت این ترکیب ساخته شده است.
علاو ه بر این در مورد شهر “قمشه” (شهرضا) می گویند که در اصل “کمشه” یا “کم شه” یا” کوم شه” بوده است که معنی خانه ی شاه را می دهد. طبق این نظر باید این شهر خانه ی کوچک شاه بوده باشد!

تاریخ شهر:
تاریخ شهر شدن
کمشجه در سال ۱۳۸۱ خورشیدی به عنوان شهر شناخته شد
متن مصوبه شهر شدن کمشجه از این قرار است:
تصویب اصلاح تقسیماتی در استان اصفهان
شماره :.۳۹۰۴۰ت۲۶۹۹۱‌ه‍ تاریخ: ۱۳۸۱٫۱۲٫۰۴ وزارت کشور وزرای عضو کمیسیون سیاسی – دفاعی هیأت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۱٫۱۱٫۱۳ بنا به پیشنهاد شماره ۱٫۴.۴۲٫۴۱۳۳۹ مورخ ۱۳۸۱٫۵.۱۵‌وزارت کشور و با رعایت تصویبنامه شماره.۵۸۵۳۸ت ۲۶۱۱۸ه مورخ ۱۳۸۰٫۱۲٫۲۲ و به استناد ماده ۱۳ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری – مصوب ۱۳۶۲ – تصویب نمودند:
1-‌روستای کمشجه مرکز دهستان برخوار شرقی از توابع بخش برخوار شهرستان برخوار ومیمه در استان اصفهان به شهر تبدیل و به عنوان شهر کمشجه شناخته شود.
2- محدوده این شهر بر اساس تبصره یک ماده (۴) قانون مذکور تعیین خواهد شد.
این تصویبنامه در تاریخ ۱۳۸۱٫۱۱٫۲۸ به تأیید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده‌است. محمدرضا عارف – معاون اول رئیس‌جمهور

جمعیت ومساحت:
کمشجه شهر نان وبرکت ،واز توابع بخش مرکزی شهرستان برخوار ومیمه با 5529جمعیت در سال 1381است، با1072خانوار از قدیمی ترین شهر های منطقه مخسوب می شود.
مذهب وزبان:
كمشچه با لهجه ايي از زبان و گويش ايران باستان تكلم مي كنند. بین خود مردم این دیار چنین معروف است گبـر بوده اند که این حکایت از بهدین بودن ایشان دارد.
مشاهیر:
—————————
مراسم وسنن:
مهمان نوازی مردم این نقطه به نحوی افراطی است که می توان آنها را “غریب پرست” دانست.

از نظر ظاهری چهره ای که بیشتر از ایشان به نظر می آید چنین خصوصیاتی دارد:

– رنگ پوست دو سوم از ایشان سبزه است

– معمولا رنگ چشمهایشان قهوه ای مایل به عسلی است

– بسیاری از ایشان دارای مژه های فر خورده به بالا هستند

– قد مردها معمولا حدود 170 سانتیمتر است

– رنگ چشمهای سبز و آبی در برخی طایفه ها مثل (غلامی ها) اکثریت دارد.

 آثار تاريخي:
از آثار تاريخي آن مي توان برج و باروي قديمي،بناهای مخروبه در سمت غرب روستا، خانه حاج قاسمي ، مسجد جامع شهر و حمام تاريخي آن را نام برد.

 

جاذبه های طبیعی:
قلعه هاي شاهوازی و علی آباد را می توان نام برد.
رودخانه های فصلی این محل عبارتند از:رودخانه شاهوازی- رودخانه لاردن و رودخانه جهان آباد.
نخستين بار در جهان يك منطقه منحصر به فرد ژئوفيزيكي با فسيل هاي220 ميليون ساله در شهرستان’برخوار’ اين استان كشف شد.
اين منطقه در شهر’كمشچه’ شهرستان برخوار قرار دارد و بررسي هاي نشان مي دهد كه اين منطقه در گذشته دريا بوده و انواع فسيل دريايي مانند نرم تنان، جلبكها و گونه هاي آبي در آن قابل مشاهده است.اين اولين بار است كه چنين منطقه اي در دنيا مشاهده مي شود و از نظر زمين شناسي مكاني منحصر به فرد است.اين منطقه دو سال قبل توسط يك ايراني الاصل مقيم آلمان كه استاد يكي از دانشگاه هاي اين كشور است كشف شد و سپس كارشناساني از آلمان و اتريش براي بررسي آن به اصفهان آمدند. پيش از اين قرار بود در اين منطقه معدن ايجاد شود،‌ با همكاري اداره صنايع و معادن، اين منطقه از حوزه معدن خارج و محصور شده است.ويژگي هاي اين منطقه مي تواند در توسعه اكوتوريسم موثر واقع شود.

صنایع دستی:
از هنرهاي سنتي و صنايع دستي آن قالي بافي و پخت نان محلي را مي توان نام برد مخصوصاً نان خشک و بِرِشتِه آن که هر روزه 18 تن آرد در این شهر به نان تبدیل و به شهرهای مجاور در استان صادر می گردد.

اقتصاد:
اقتصاد این شهر بر پایه کشاورزی، کارگری، صنایع دستی وخدمات استوار می باشد.
ويژگيهاي اقتصادي:

كمي بارندگي و خشك شدن قناتها و پايين رفتن سطح آبهاي زيرزميني، باعث پايين آمدن سطح زيركشت گرديده است. محصول كشاورزي اين منطقه منحصربه گندم، جو، صيفي، خربزه ،هويج و چغندر قند است. ازمحصولات درختي تعدادي درخت پسته وجود دارد، البته باطرح توسعه آبرساني ازطريق تونل سوم كوهرنگ درآينده نزديك تا حدودي مشكلات آب و آبياري برطرف خواهد شد.

صنايع كارخانه اي كه دراين منطقه واقع شده عبارت است از پالايشگاه نفت، نيروگاه برق، كارخانه هاي نساجي قدس، بهريس، بارش، شيرپاستوريزه، كارخانه سنگبري و ابزارسازي و كوره هاي آجرپزي كه اعلب توسط مردم اصفهان احداث گرديده و تا اندازه اي در وضع اقتصادي اهالي تاثيردارد.

کشاورزی:
عمده محصولات کشاورزی شهر گندم، جو ، چغندرقند ، علوفه دامی واز محصولات سر درختی انار وانگور قابل ذکر است.
وضعيت كشاورزي:

مالكيت زمينهاي اين منطقه عموما به صورت خورده مالكي يعني كمتر از 2هكتار ميباشد و بدين ترتيب نمي توانند زندگي خود را از طريق كشاورزي به تنهايي تامين نمايند و مجبور هستند در مواقع بيكاري به امور غير ازكشاورزي پرداخته تا تامين شوند. يكي از عوامل مهاجرت روستائيان از ده به شهر نداشتن زمين و ساير امكانات كشاورزي ديگر مي تواند باشد؛ كه ميتوان از طريق هيئت واگذاري زمين به آنهاداده شود و آب آن را هم به هرطريق كه ممكن باشد تامين نمود و در صورت نبودن زمين و ساير امكانات افراد را نسبت به احداث واحد هاي توليدي بويژه وابسته به كشاورزي تشويق نمايد.

كمبود آب مهمترين عامل ركود كشاورزي در منطقه بوده است. تامين آب كشاورزي و آشاميدني برخوار در گذشته اغلب از طريق قنات انجام مي شده است و كشاورزان با دلگرمي بيشتري به اين امور مي پرداختند و آب آنها نسبت به چاه داراي كيفيت نسبتا بالائي بوده ولي بتدريج با كم شدن نزولات آسماني و پايين رفتن سطح آبهاي زير زميني در منطقه قنوات شروع به خشك شدن نموده و آنها را ناچارا مجبور به حفر چاه و نصب موتور پمپ جهت تامين آب كشاورزي و آشاميدني نمودند.

همچنين كشاورزان با اقدام به حفر يكسري چاههاي غير مجاز باعث كم شدن آبهاي زير زميني و در نتيجه پايين رفتن سطح آب گرديده اند. به همين علت اراضي منطقه را به سه دسته تقسيم نموده اند كه مساحت آنها براي هر يك از روستاها و شهرها به شرح زير مي باشد :

اراضي قابل استفاده :

1- اراضي زير كشت ساليانه و دائمي

2- اراضي آيش

3- اراضي باير قابل استفاده

يك سوم اراضي قابل استفاده منطقه زير كشت ساليانه و دائمي و بقيه بصورت آيش يا باير قابل استفاده نمي باشند. اين نسبت در تمام منطقه يكسان نيست و بستگي به ميزان زمين و آب دهي چاههاي حفر شده دارد.

بعد از كمبود آب كيفيت آب را هم نبايد ناديده گرفت بطوري كه در بعضي از قسمتها باندازه اي املاح آب بالا است كه باعث تخريب خاك و در نتيجه عدم امكان كشاورزي در منطقه مي گردد. بعد از آن كميت و كيفيت خاك را هم بايد در نظر گرفت يعني بالا بودن املاح خاك و در نتيجه شور بودن آن و همچنين كم بودن ضخامت خاك كشاورزي باعث شده كه در منطقه اكثرا محصولات يكساله و مقاوم به شوري كاشته شده و گياهان دائمي مانند درختان ميوه در بسياري از نقاط نتيجه خوبي ندهد.

اينك باشناخت عوامل اصلي كه در بالا بردن يا پايين آوردن سطح كشاورزي منطقه موثر مي باشند به نحوه انجام آن در برخوار مي پردازيم. كشاورزي در برخوار ابتدا مانند ساير مناطق بوسيله نفر انجام مي گرديد يعني تمام عمليات كاشت، داشت و برداشت با دست انجام مي گرفت و همچنين تقويت زمينها با كود هاي حيواني عمل مي شده كه اين كود در اين منطقه علاوه بر تقويت زمين باعث اصلاح آن و يا به عبارت ديگر باعث بالا بردن قابليت نفوذ آب و پوك شدن آن مي گردد.

با بوجود آمدن انقلاب عظيمي در علوم كشاورزي كه يكي از اثرات آن پيدايش ماشينهاي كشاورزي بود؛ ساكنان منطقه برخوار از قديمي ترين ماشين كشاورزي (تراكتور) بهره گرفته و چه بسا هزينه انجام مراحل سه گانه كاشت، داشت و برداشت را كاهش داده و عملكرد محصول كشت شده را افزايش داده است.

يكي از مشكلات كشت مكانيزه در منطقه كوچك بودن مساحت مالكيت ها درمنطقه بوده و باعث شده كه بهره دهي آن نسبت به ساير مناطق كه مالكيت ها بزرگ است كمتر باشد. اين مطلب هم ناگفته نماند كه در حال حاضر چون درآمد اكثر كشاورزان اكتفاي خريد ماشين آلات را نمي نمايد آن را به صورت ساعتي يا جريب يا روزانه كرايه مي نمايند. براي رفع اين مشكل و تشويق كشاورزان بهتر است دولت از طريق مركز خدمات روستايي اقدام به تهيه ماشين آلات نموده وبا يارانه در اختيار كشاورزان قرار دهند.

محصولات كشت شده در منطقه:

حال به محصولات كشت شده در منطقه مي پردازيم.

محصولات را ميتوان به دو دسته محصولات زميني يا زراعت و محصولات دائمي مثمر تقسيم بندي نمود.

زراعت شامل : گندم، جو، محصولات جاليزي و علوفه اي، دانه هاي روغني، چغندر قند، سيب زميني، پنبه، ذرت دانه اي مي باشد.

محصولات دائمي دائمي مثمر شامل: سيب، انگور، پسته، انار، ميوه جات هسته دار است.

اشتغا ل:
بعد از کشاورزی کارگری مهم ترین فعالیت مردم این شهر راتشکیل می دهد.
اصناف
نزدیک به 400واحد نانوایی خانگی در این شهر وجود داردکه روزانه نان حدود 200هزار نفر از شهروندان شهر اصفهان راتامیین می کند.
صنعت:
کارگاهها وکارخانه ها واقع در حریم این شهر عبارتند از: کارخانه های تولید قطعات ولوازم یدکی ، کاغذ سازی، مقوا سازی، ریسندگی، گونی بافی، لوله پلی اتیلن و…ونیز یک واحد کشتارگاه دام و یک واحد کشتارگاه مرغ در این منطقه وجود دارد.
معادن:
معادنی همچون سنگ، گچ، ماسه وشن در این منطقه وجود دارد.